Sensoren en metingen
De NanoSense EP5000-sensor, ontwikkeld door het bedrijf Zaack, die op ooghoogte zijn geïnstalleerd, zullen van september tot mei continu (24 uur per dag) de concentraties van CO₂, totale VOS, PM1, PM2,5, PM10, de temperatuur (T) en de relatieve vochtigheid (RV) in de deelnemende klaslokalen meten en zo een realtime beeld geven van de luchtkwaliteit in de klaslokalen. De gegevens worden opgeslagen en zijn op elk moment beschikbaar, onder andere via de smartphone.
Welke verontreinigende stoffen zal de sensor detecteren en onder welke omstandigheden worden ze schadelijk voor de gezondheid?
CO₂ :
dit is altijd aanwezig in de atmosfeer en we ademen het uit telkens wanneer we ademhalen. Afhankelijk van de concentratie in de lucht kan het leiden tot een verminderde concentratie, hoofdpijn of misselijkheid.
Bij het meten worden 3 niveaus onderscheiden:
- Blauw niveau (Uitstekende kwaliteit / Aanbevolen) : dit komt overeen met minder dan 800 ppm,
- Oranje niveau (Voldoende kwaliteit / Aanvaardbaar) : dit komt overeen met waarden tussen 800 ppm en 1500 ppm,
- Rood niveau : boven 1500 ppm is ventilatie of een verhoging van de ventilatie nodig.
Meeteenheid ppm: 1 ppm van een gas in de lucht is gelijk aan 0,0001 % van het totale luchtvolume.
VOS :
dit zijn vluchtige organische stoffen die van menselijke oorsprong kunnen zijn (aceton, methaan) of worden geproduceerd door materialen en schoonmaakmiddelen (alcoholen, formaldehyde, terpenen, …).
Hun invloed op de gezondheid hangt af van hun aard, hun concentratie en de duur van de blootstelling. Op korte termijn kunnen ze misselijkheid, irritatie van de luchtwegen, hoofdpijn, … veroorzaken. Op lange termijn kunnen ze allergieën veroorzaken, hart- en vaatziekten of chronische aandoeningen van de luchtwegen tot gevolg hebben, en in sommige gevallen zelfs kanker.
Bij gebrek aan één bindende Europese norm voor binnenlucht hebben we ons gebaseerd op de Duitse normen:
- Goede luchtkwaliteit : minder dan 1000 µg/m³
- Gemiddelde luchtkwaliteit : tussen 1000 µg/m³ en 3000 µg/m³
- Slechte luchtkwaliteit : meer dan 3000 µg/m³
De concentraties van VOS worden uitgedrukt in microgram per kubieke meter (μg/m³).
PM10 :
zwevende deeltjes in de atmosfeer met een diameter van maximaal 10 micrometer.
Vanwege hun kleine omvang kunnen deze deeltjes worden ingeademd. Ze passeren de neus en de keel en komen zo in de bronchiën terecht. Ze kunnen irritatie van de luchtwegen en hoesten veroorzaken, astma verergeren en het risico op hart- en vaatziekten verhogen.
- Goede luchtkwaliteit : minder dan 15 μg/m³
- Gemiddelde luchtkwaliteit : tussen 15 μg/m³ en 45 μg/m³
- Waarschuwingsdrempel : meer dan 45 μg/m³
De PM10-concentraties worden uitgedrukt in microgram per kubieke meter (μg/m³) en we hebben ons gebaseerd op de aanbevelingen van de WHO.
PM2,5 :
fijne deeltjes in de lucht met een diameter van minder dan 2,5 micrometer.
Door hun kleine omvang dringen ze door de barrière van de bronchiën heen en bereiken ze de longblaasjes. Ze kunnen irritatie van de luchtwegen, astma en hart- en vaatziekten veroorzaken en verhogen het risico op sterfte op de lange termijn.
- Goede luchtkwaliteit : minder dan 5 μg/m³
- Gemiddelde luchtkwaliteit : tussen 5 μg/m³ en 15 μg/m³
- Waarschuwingsdrempel : boven 15 μg/m³
De PM2,5-concentraties worden uitgedrukt in microgram per kubieke meter (μg/m³) en we hebben ons gebaseerd op de aanbevelingen van de WHO.
PM1 (Deze worden niet behandeld in het kader van onze Win'Air Challenge, maar behoren wel tot de analyses die de sensor kan uitvoeren) :
zwevende deeltjes in de lucht met een diameter van maximaal 1 micrometer (1 µm).
Vanwege hun extreem kleine omvang omzeilen PM1-deeltjes de natuurlijke afweer van de neus en de bronchiën. Ze dringen zeer gemakkelijk door tot in de longblaasjes. Ze kunnen zelfs de longbarrière passeren om rechtstreeks in de bloedbaan terecht te komen en de organen te bereiken. Ze bevorderen hart- en vaatziekten, ernstige aandoeningen van de luchtwegen en hartaanvallen.
- Goede luchtkwaliteit : minder dan 5 μg/m³
- Gemiddelde luchtkwaliteit : tussen 5 μg/m³ en 15 μg/m³
- Waarschuwingsdrempel : boven 15 μg/m³
De PM1-concentraties worden uitgedrukt in microgram per kubieke meter (μg/m³) en we hebben ons gebaseerd op de aanbevelingen van de WHO.
Luchtvochtigheid
Het ideale percentage ligt tussen 40% en 60%
- boven 60% : Dit bevordert de groei van schimmels en de verspreiding van huisstofmijten, wat kan leiden tot ademhalingsproblemen, astma of vermoeidheid,
- onder de 40 % : Droge lucht irriteert de ogen, de keel en de huid; verzwakt de slijmvliezen en verhoogt zo het risico op virusinfecties.
